Twoje uwagi
DO GÓRY
O nas
Redakcja
Kontakt

wyrazy wyraziste

Karolina Pastor | 28 maja 2014

nie tacy formalni formaliści

Nie tak dawno Witek, mój redakcyjny kolega, przybliżył nam postać Nikołaja Roericha, malarza z kręgu rosyjskiego „Świata Sztuki”. Założenia wspomnianej grupy artystycznej (odseparowanie sztuki od kwestii politycznych, kultywowanie indywidualizmu i duchowości oraz wykorzystanie motywów mitycznych, legendarnych i ludowych – znów powołuję się na artykuł Witka) można z powodzeniem powiązać z innym ówczesnym ruchem, również powstałym w Rosji – mowa o rosyjskiej szkole formalnej. W nowej koncepcji sztuki słowo to obraz, przynajmniej w jego pierwotnej formie. I poezja, i sztuka mają nam pomóc wrócić do początku wszechrzeczy. Nie chodzi o odwzorowanie rzeczywistości, o jej analizę (na co mogłaby wskazywać choćby „formalna” nazwa tego ruchu). Sensem artyzmu i literackości jest doprowadzenie nas do właściwego świata lub wykreowanie go na nowo.

Karolina Pastor | 07 maja 2014

my: słowianie?

Maj – jak co roku – przywitał nas morzem bieli i czerwieni. Na co drugiej ulicy i w oknie co trzeciego domu mogliśmy zobaczyć flagi, a więc znaki tego, że czasem jesteśmy dumni z bycia Polakami. 1 maja obchodziliśmy rocznicę przystąpienia Polski do Unii Europejskiej, dzień później –  Święto Flagi. Jak na dłoni widać, że z jednej strony hołdujemy polskości, z drugiej zaś coraz mocniej czujemy się przywiązani do Europy, coraz mocniej pociąga nas Zachód.

Karolina Pastor | 19 marca 2014

język w normie

Ile razy zastanawiałeś się nad tym, czy wypowiedziane przez Ciebie zdanie zostało zbudowane poprawnie? Z pewnością niejednokrotnie stawałeś przed wyborem jednej z kilku możliwości, które podsuwała Ci intuicja, rzadziej – znajomość reguł gramatycznych. I nie ma w tym nic dziwnego, w końcu nikt z nas w wolnych chwilach nie czyta słowników. Nawet językoznawcy zwykle nie piszą ich w całości, a „jedynie” stoją na czele redakcji. Ostatecznie jednak to rozstrzygnięcia członków Rady Języka Polskiego decydują o podziale wyrazów na poprawne i błędne formy. Traktujemy normatywistów jak złe ciocie i złych wujków czy raczej jak doradców, którzy sprawiają, że język polski staje się dla nas bardziej uporządkowany? I wreszcie: czy zapis słownikowy w jakikolwiek sposób nas inspiruje, czy i tak ostatecznie stawiamy na swoim?

Karolina Pastor | 12 sierpnia 2013

warszawianin warszawiakowi nierówny

Ostatnio o stolicy znów jest głośno, a to z powodów oczywistych – niemal dwa tygodnie temu minęła 69. rocznica wybuchu Powstania Warszawskiego. Obchody trwają nadal, a głosy na temat Warszawy i warszawiaków nie cichną. I choć na pierwszym planie pozostaje historia, to tematem poruszanym coraz częściej jest staje się Warszawa współczesna, a dokładniej: warszawiacy lub – jak kto woli – warszawianie. Może jednak to dwa zupełnie różne typy mieszkańców? Kto ma prawo uważać się za prawdziwego obywatela stolicy?

Karolina Pastor | 27 maja 2013

słoikiem w słoiczan, czyli wekowanie w internecie

Gdy dziś słyszymy słowo słoik, na naszych ustach mimowolnie pojawia się uśmiech. Niełatwo byłoby spotkać kogoś, kto z tym właśnie słowem skojarzyłby jedynie szklany pojemnik, w którym zwykliśmy przechowywać żywność – od grzybów w occie, przez domowe zupki, po korniszony nareszcie.

Karolina Pastor | 08 kwietnia 2013

słowa na czasie

Słowa, słowa, słowa… Każdego dnia spotykamy się z mnóstwem różnorakich określeń. Zazwyczaj używamy tych wyrazów, które pozwalają nazwać towarzyszące nam na co dzień przedmioty, osoby oraz czynności. Czym byłoby jednak tworzywo językowe, gdybyśmy ograniczyli się jedynie do tej listy?

Karolina Pastor | 20 marca 2013

językowi sami swoi

Wydawać by się mogło, że tłuste lata mimetyzmu już dawno przeminęły. Dziś korzystamy z zupełnie innych środków wyrazu (stawiamy przecież na ogólnie pojmowany indywidualizm), a za kluczowe słowo w tym stwierdzeniu uznać należałoby właśnie ową inność. Nieraz siłujemy się, by jak najdokładniej odbiec od wszystkiego, co uznajemy za znane i lubiane, po to, by zyskać miano nowatorskich. Taką tendencję obserwujemy niemal we wszystkich sferach naszego życia: począwszy od kontaktów międzyludzkich, przez sztukę, na decyzjach w pracy i w szkole skończywszy.

Karolina Pastor | 20 marca 2013

cnota młodego humanisty

Jeśli na słowo matematyka reagujesz dość gwałtownie i twierdzisz, że wolisz polski, to z całą pewnością okrzyknięty zostaniesz humanistą. Ale nie martw się, nikt cię nie spyta, kiedy po raz ostatni przeczytałeś jakąś książkę, nikt też nie będzie wymagać, byś wykazał się znajomością podstaw filozofii lub umiał języki obce. Twoja wiedza ogólna nie ma żadnego znaczenia – jesteś umysłem humanistycznym i basta! To nic, że Jan Kochanowski zapewne przewraca się w grobie ze wzburzenia.

Karolina Pastor | 20 marca 2013

supersiła superwyrazów

Wiadomo, że za pomocą słowa wyrazić można niemal wszystko. W słowniku odnajdziemy wiele określeń opisujących takie uczucia jak strach, zdenerwowanie, złość czy radość. Szczególnie odzwierciedlenie tej ostatniej emocji wiąże się z możliwością czerpania z dobrodziejstw synonimii. Mimo że w naszym idiolekcie wciąż występują słowa dość neutralne (głównie te, z którymi zapoznaliśmy się najwcześniej), to  nadal szukamy nowości.

Karolina Pastor | 20 marca 2013

kobiety nie gęsi, swój język mają

Minister niejedno ma imię – można by stwierdzić po wysłuchaniu orędzia członkini obecnego rządu. Z jednej strony stara, dobra pani minister wydaje się nikogo nie razić. Z drugiej zaś – okazuje się, że są i ci, którzy preferują formę osobową ministra, choćby i sami do tego stanowiska nie pretendowali.